|
Kategori:
Tarih
|
|
Abdulhamid`in Hayran Birakan Cevabi |
Abdülhamid, Osmanlinin dis borcunu ödeme krasiliginda Filistin topraklarini isteyen sionist lider Theodor Herzl`e nasil kendisine hayran birakan bir cevap verdi?
Bir piyes yazari ve gazeteci olmasina ragmen kendisini Sionizm´e adamis ve bir hayal kurmustu.Ama körü körüne hareket etmemis,cok katli ve cok boyutlu stratejiler izlemisti.Bu ugurda krallari,bakanlari,aydinlari,din adamlarini,kisacasi akliniza kim gelirse onlari kullanmaktan cekinmemisti.Inanci suydi:Bir fikir iyi ve hakli ise muhakkak galip gelir.
1897 ilk Sionist kongresini isvicrenin Basel sehrinde topladi.Günlüklerine su kahince notunu düsecekti:"Ben Yahudi devletini Baselde kurdum.Eger bunu bugün yüksek sesle söylersem,cümle alem bana gülecektir.Fakat belki bes yil icinde ama kesinlikle elli yil icinde onu herkes taniyacaktir.
Dünyada bunun kadar kesin tutturulmur bir kehanet az bulunur.
Iste bu Thoedor Herzl ,Avrupada zulüm görmekte olan yahudi halki icin Filistinden bir toprak parcasi koparabilmek amaciyla esigini asiniracakti Yildiz Sarayinin.
19 temmuz 1896 yilinda kendisi görüsememis ama danismani Kont Nevlinski araciligiyla teklifini Sultana iletmeyi basarmisti.Avrupali zengin yahudiler 20 milyon sterlin oldugunu tahmin ettikleri Osmanlinin dis borclarini ödeyecekler,buna karsin Filistinde kendilerine bir yurtluk yer verilecekti.
Ne varki,sen giden nevlinski sarayda yasli döndü,herseyin bittigini padisahin tekliflerini bir daha duymak istemedigini söylemisti.Abduhamid söyle demisti:
Bir karis bile toprak satamam.Cünkü o bana degil halkima aittir.(...)Yahudiler milyonlarini saklasinlar.Imparatorlugum parcalandiginda belki tek kurus ödemeden Filistini elde edecklerdir.Fakat ancak kadavramiz parcalanabilir.Vüvudumuzun canli canli parcalanip bicilmesine razi olamam.
Bir devlet adamindan toprak satmasini istemesindeki kabaligi anlayan Herzl,yanlis yaptigini anlar;lakin isin pesini birakmayacaktir.Planlarini suya düsüren bu sözler,Herzli etkilrmis ve günlüklerine su notu düsmeyi ihmal etmemistir:"Her ne kadar o sirada hayallerime nokta koymus olsa da,Sultanin hakikaten yüce sözlerinden etkilenmistim."
Sizinde anyacaginiz, Abdühamidin mücadele ettigi adam da hamhalatin teki degil,davasina adanmis parlak zekanin biridir.
Herzlin ,orjinali almanca olan günlüklerini ingilzceye ceviren Marvin Lowethal,Abdülhamidin Sionist taleplerini reddini "superb" ,yani "muhtesem" diye nitelendirirken,Herzlin bu red cevabi karsisinda Sultana duydugu hayranliga dikkat cekmektedir.
Isin asli suydu ki, iddia ettigi gibi Herzlin arkasina yahudiler cuvallarla para yigmis degildi;Abdulhamidde bunu hafiyeleri arciligiyla ögrenmisti.Blöf yapiyordu Herzl;Sultanda bunu biliyor ama Sionistlerin Avrupada palazlanmalarindan ve kendilerine yeni pazarlik kapisi acmalarindan memnuniyet duyuyordu.
Hezlin bir sonraki teklifini dikkate alir görünmüstü Sultan.Bu defa Herzl teklifini Osmanliyi kalkindirmak gibi bugünkü yabanci sermeyenin getirilmesine benzer bir kiliga bürünmüstü.Avrupali yahudi sanayiciler Osmanlliya yatirim yapacaklar ,ülkeyi,bu arada Filistini kalkindiracaklardi.Buna karsilik Yahudilerin Filistin topraklarina yerlesmesine izin verilmesini istiyorlardi.
Abdülhamid ise Sionizmi kullanmanin, onu reddetmekten daha cok isine gelecegini biliyordu.Tekliflerine,kabul etmeyeceklerini bildigi bir karsi teklif getirdi:Yahudiler Osmanlinin 30 milyon sterlin borclarini ödemek icin bir konsorsiyum kuracaklardi.Buna karsilik Osmanli topraklarina yerlesmelrine izin verilecek fakat geldikleri ülkenin vatandasligindan cikarak Osmanli tebasi olacaklardi.Asil vurucu sartsa sona saklanmisti:Yahudiler toplu olarak Filistine yerlesemeyecek,kitlesel yerlesmelerine izin verilmeyecek,degisik bölgelere dagitilacaklardi;bes aile suraya, bes aile buraya.
Herzl basina "Him tasi" düsmüse döndü.Onun bütün plani irkdaslarini Filistine yerlestirmek üzerine kurulu degil miydi?Bunu asla kabul edemezdi.Teklif yeterince cazip gelmedi diye düsündü.Daha fazla para toplamak icin döndü.Ne varki Yahudiler Sultanin Yahudilerin göcüne izin veren bir resmi berat almadikca kesenin agzini acmak istemiyorlardi.Abdülhamid ise ne Filistine göce izin veriyor nede parayi görmeden resmi bir kabule yanasiyordu.Mesele kilitlenmisti.
Cohn yani Herzlin günlüklerinde bu isimle sifrelenen Abdülhamid siki pazarlikci cikmisti;cok sey istiyordu ama pek az sey veriyordu.Herzl son kez 1902 temmuzunda Istanbula geldi.O da ne?Sarayin esigini asindiran birileri daha vardi.Fransiz Mösyö Roivier Osmanli maliyesini rahatlatacak tekliflerle bir toplantidan cikip digerine giriyordu.Bunun üzerine Herz Filistin sartindan vazgecti,Mezepotamyaya yahudilerin göcüne resmi bir izin verilmesi halinde dostlarinin Fransizlarinkinden faha iyi teklifler sunacagini bildirdi saraya.
Eskiden kendine ümit veren saray bendegani nedense artik yüz vermez olmuslardi.Sözleriyle destek veriyor ama eylemleriyle baska yöne baktiklarini gösteriyorlardi.Sonunda Herzl,piyon olarak kullanildigina aci bir sekilde tanik oldu.Fransizlara karsi pazarligi kizistirmak icin kullanilmis,anlasma yapildigi icin artik yüzüne bakan kalmamisti.Abdülhamid yine oyununu oynamis Fransizlari tercih etmisti.
Artik Herzlin defterinde Osmanli sayfasi kapaniyor,Ingiltere sayfasi aciliyordu.Cantasini toplarke not defterine sunlari yazacakti:Türkler gün gelecek dilenci durumuna düsecek,dizlerime kapanip yalvaracaklar.
Yine Abdülhamidin Sionistlere budenli"müsait"davranmis olmasini iclerine sindireneyenler hakli olmakla beraber diplomatik söylem ile gercek niyet arasindaki farki farketmek önemlidir.Nitekim Yahudi arastirmaci Avram Galantenin "Abdülhamid ve Sionizm" baslikli makalesinde belirttigi gibi ,Herzlin görüsmelerine aracilik eden Istanbul Hahambasi Mose Levinin 3 gün sarayda bekletildikten sonra Sultandan yedigi agir zilgit her seyi acikliyor aslinda.Bende toprak satacak göz var mi?diyordu Hahambasina .O ise torunun Galanteye anlatigina göre ,aglayarak Sultanin ayaklarina sariliyor, yemin billah toprak talep ettiginden haberi olmadigini söyleyip,af diliyordu.
Bu sayfayı paylaş!
|
|
|
| Tarih: 24.4.2009-18:30:53 | Gönderen: fuzuli | Okunma: 205 | Bu konuyu seç
|
|
|
|
Fikirler (0) |
|
|
|
Hepisini göster |
|
Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.(üye değilseniz kayıt olmalısınız).
|
| |
|
|
